گالری تصاویر آرشیو بانک صوت کتابخانه ارتباط با ما صفحه اصلی
 
بانک صوت > جلسه ششصدم حكمت متعاليه (اسفار)
  تعداد نمایش در صفحه: ترتیب نمایش:


چکیده:
1 ماهيت در مرتبه هويت ذات خود لااقتضاء مي‌باشد نسبت به تمام اقسام عوارض چه عوارض وجود و چه عوارض ماهيت. و اتصاف اربعه به زوجيت و غير آن خارج از مفهوم اربعه است. 2 ماهيت به دو لحاظ مورد نظر است يكي به لحاظ خود ماهيت كه به (لحاظ مرتبه) تعبير مي‌شود و بدون لحاظ وجود انطباقش با خارج مورد نظر است كه در اين مرتبه فقط ذاتيات شئ ملحوظ نظر است. 3 سلب ذاتيات از ماهيت يك شئ ممكن نيست و ليكن سلب عوارض ماهيت در مرتبه خود صحيح است. لذا الانسان كه عبارت از حيوان و ناطق است نمي‌شود گفت الانسان ليس بحيوان و ليس بناطق ولي مي‌توان گفت ليس بمتعجب يا لیس بضاحك يا لیس بما شئ و غيرها چه ماهيت انسان اقتضاي هيچ يك از عوارض مذكور را ندارد. 4 لحاظ دوم كه ماهيت به لحاظ تحقق و وجود خارجي و عيني مورد توجه است يعني ماهيتي كه قابليت وجود را دارد. مثلاً الانسان كلي يعني از حيث انطباقش بر افراد خارجي يا الانسان ضاحك كه ضحك عرض است نسبت به انسان موجود خارجي. 5 اهميّت اين دو لحاظ (لحاظ مرتبه و لحاظ واقع) در فهم آيات الاحكام و روايات و استنباط حكم. 6 در سلب اوصاف ماهيت اگر كلمه سلب متأخر بر حيثيت باشد با صدق آن كذب نقيض آن لازم مي‌آيد و اين اثبات و نفي صفت و عرض از موضوع به لحاظ واقع و وجود خارجي است. 7 اگر سلب بر حيثيت مقدم شود به سلب در مرتبه برمي‌گردد و قاعده امتناع نقيضين در اينگونه قضايا جاري نمي‌باشد. 8 در نتيجه اصطلاح تقدم سلب بر حيثيت حكايت از سلب در مرتبه و نفس الامر و هويت ذات موضوع و ماهيت مي‌كند و به وجود خارجي آن نظري ندارد. 9 بنابراين قضيه (الانسان من حيث هو هو بضاحك) كاذب است و نقيض آن صادق و قضيه ليس الانسان من حيث هو هو بضاحك صادق است با تقدم سلب بر حيثيت كه در قضيه اول سلب صفت از ماهيت به حيث وجودش شده ‌است. بخلاف قضيه دوم كه سلب به لحاظ مرتبه ماهيت كه حاق و ذات انسان است كه رفع به معناي لااقتضائيت ذات نسبت به ضحك است مي‌باشد. 10 در سلب وجود از مرتبه ماهيت اثبات عدم در ماهيت به لحاظ مرتبه نخواهد بود. چه امتناع نقيضين در مرتبه ذات راه ندارد. 11 ماهيت در ذات خود نسبت به غير ذاتيات لااقتضاء است نه اقتضاء لا كند. 12 در مسائل اصوليه و فقهيه حكم بر موضوع به لحاظ وجود خارجي رفته‌ است نه به لحاظ طبيعت و ماهيت موضوع من حيث هو هو، بدون لحاظ واقع و خارج، لذا حرمت خمر به لحاظ ماهيت خمر نيست بلكه به لحاظ وجود خارجي خمر با ضم ضميمه مثل اكل و شرب مي باشد. 13 قضاياي منطقي در ترتيب قضايا، انسان را به يك نتيجه اثباتي و يا سلبي به محاذات وجود خارجي و حكايت از آن مي‌رساند ولي فلسفه پا را فراتر نهاده و به حقائق اشياء من حيث هي هي نظر دارد. لذا در منطق در قاعده امتناع نقيضين بشرط وجود نشده ‌است. چون از اول يك نظر به انطباق به خارج دارد بر خلاف مسائل فلسفي. 14 ذهن در تأمل عقلي خود و تحليل عقلي مي‌تواند شئ را عاري از اثبات يا نفي تمام عوارض وجودي ماهيت كند، و نفس ماهيت را من حيث هي هي مطالعه نمايد. 15 كساني كه از عالم دنيا به عالم مثال و برزخ منتقل شده‌اند حق ندارند آنچه بر آنها كشف شده‌است بر مردم دنيا اظهار كنند و الاّ مسئلة امتحان و تربيت مختل مي‌شود و مواردي هم كه گزارش شده از موارد خاص است. 16 حكايت حاجي كه قصد اتيان عمره مفرده را بعد از اتمام حج داشته است كه حضرت علامه طهراني در خواب به عيالش فرموده‌اند كه به شوهرت بگو عمره را انجام ندهد و در يك ماه بيشتر از يك عمره نيست. 17 هر شخصي مكلف است به فرامين شريعت بر اساس حجت و منجّز شرعي خواه منطبق با واقع باشد يا خير؟ 18 مجتهد اگر صفا و اخلاص داشته باشد و از خداوند حقيقت مسئله را طلب كند او را راهنمائي مي‌كنند مثل علامه حلّي. 19 انسان بايد از مجتهدي تقليد كند كه از هوا رسته و قلب او به عالم ربوبي متصل شده‌است و اگر او را نيافت به كسي كه از حيث اين صفات و خروج از دنيا نزديكتر به آن است مراجعه كند. 20 ائمه اطهار عليهم السلام براي هر شخصي حكم واقعي را بيان نمي‌كردند بلكه به ملاحظات خاص اشخاص و ظرفيتها از تقيّه و غير آن بيان احكام مي‌نمودند

جلسه ششصدم حكمت متعاليه (اسفار)
1429 هجري قمري

   

کلیه حقوق در انحصارپرتال متقین میباشد. استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است

© 2008 All rights Reserved. www.Motaghin.com
Links | Login | SiteMap | ContactUs | Home
عربی فارسی انگلیسی